FHN ən təhlükəli çimərliklərin adlarını açıqladı – “Axın və sualtı dərinliklər var”

Vətəndaşların böyük bir qismi istirahət məqsədilə nəzarətsiz çimərliklərə, su hövzələrinə üz tutur, nəticə isə fəlakətlidir. Aparılan maarifləndirmə tədbirlərinə baxmayaraq, hər gün boğulma hadisələrinin şahidi oluruq.

Bəs insanların nəzarətsiz çimərliklərə, su hövzələrinə girməsinin qarşısını almaq üçün hansı tədbirləri görmək lazımdır?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-ın suallarını cavablayan təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Orxan Musayev bildirib ki, nəzarətsiz çimərliklərdə boğulma hallarının qarşısının alınması məqsədilə həmin ərazilərə girən şəxslərə cərimələr tətbiq oluna bilər:

“Bu qədər maarifləndirici və təbliğat xarakterli işlərin aparılmasına rəğmən nəzarətsiz çimərliklərdən istifadə edən vətəndaşlar varsa, bunun adını birmənalı olaraq məsuliyyətsizlik qoymaq olar. İnsanlar öz həyatlarına, sağlamlıq və təhlükəsizliklərinə qarşı məsuliyyətli olmalıdır. Hamı bilməlidir ki, nəzarətsiz çimərliklərdə hər an insanın boğulma təhlükəsi var. Nəzarət tədbirlərinin görülmədiyi belə məkanlarda dibdəki daş və ya şüşə parçalarının insanlara xəsarət yetirməsi ehtimalı yüksəkdir. Çünki bu ərazilərdə təmizlik işləri aparılmır. Bu çimərliklərdə suyun dərinliyi müəyyən olunmur, qəfildən su dərinləşə bilər və insan boğulma təhlükəsi ilə üz-üzə qala bilər.

Bir sıra ölkələrdə nəzarət olunmayan çimərliklərdən istifadə ilə bağlı inzibatı qaydada cərimə tədbirləri görülür. Amma bunun da100 faizlik effektiv nəticə verdiyini demək olmaz. Cərimələr bu kimi halların müəyyən qədər azalmasına səbəb olur. Amma maarifləndirici tədbirlərin kifayət qədər nəticə vermədiyini nəzərə alsaq, inzibati tədbirlərin görülməsi effektiv nəticə verə bilər”.

O qeyd edib ki, bu məsələlərlə bağlı konkret olaraq beynəlxalq təcrübə öyrənilməklə prosedurlar və qaydalar hazırlanmalı, mütəxəssislərdən ibarət ekspert qrupu təşkil olunmalıdır:

“Qaydalar tam hazırlanıb təsdiq olunduqdan sonra cərimə tədbirlərin görülməsinə başlamaq olar. Bu tədbirlərin görülməsi ilə bağlı müəyyən normalar müəyyənləşdirilməlidir. Nəzarətsiz çimərliklərlə bağlı qaydalar hazırlanmalı, cərimələrin tətbiqi isə FHN və DİN orqanları tərəfindən həyata keçirilməlidir”.

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) Kiçikhəcmli Gəmilərə Nəzarət və Sularda Xilasetmə Dövlət Xidmətinin İctimaiyyətlə əlaqələr və təbliğat şöbəsinin rəisi, daxili xidmət polkovnik-leytenantı Aqşin Əlili vurğulayıb ki, Azərbaycanda bütün su obyektlərini FHN-in xilasediciləri ilə təmin etmək mümkün deyil:

“Xəzər dənizinin Azərbaycana aid olan sahə zolağının uzunluğu 955 kilometrdir. Bundan başqa, Azərbaycanda kifayət qədər çaylar, göllər, su anbarları və yaxud da digər su tutarlar var, bütün bu su obyektlərini FHN xilasediciləri ilə təmin etmək mümkün deyil. Dünyada belə bir təcrübə də yoxdur. Dövlət tərəfindən nəzərdə tutulmuş çimərlik ərazilər ictimai çimərliklərdir. Biz həmin çimərlik ərazilərində xidmət aparırıq. Ən təhlükəli yerlər kimi isə Bilgəh və Nardaran qəsəbələrinin sahilboyu ərazilərini göstərmək olar. Bu ərazidə vətəndaşların həyatını təhlükəyə atacaq sualtı dərinliklər var. Su axınları normadan artıqdır, şimal küləklərindən sonra birbaşa dənizin içərisinə axın gedir. İnsanları dənizin içərisinə bir kanal aparır. Bu ərazidə çimərlik yaratmaq məqsədəuyğun deyil”.

O həmçinin FHN-in nəzarətsiz ərazilər üzrə giriş-çıxışa qadağa qoymaq səlahiyyətinin olmadığını söyləyib:

“FHN-in səlahiyyəti yoxdur ki, hansısa əraziyə giriş-çıxış üçün qadağa qoysun, sudan kimisə zorla çıxarsın və ya kənarlaşdırsın. Biz FHN olaraq yalnız maarifləndirci məlumat veririk. Hər gün bu ərazilər barədə maarifləndirici məlumatlar verilməsinə baxmayaraq, həmin ərazilərdən istifadə edilir. Mürəkkəb relyefə, sürətli axına, məhdud görüntüyə malik olması bu ərazilərdən istifadə edənlərin həyat və sağlamlıqlarına ciddi təhlükə yaradır. Məsələn, suvarma kanallarının kənarları beton pilitələr ilə örtülüdür. Bu pilitələrin su ilə təması nəticəsində sürüşkən təbəqə əmələ gəlir, insan ora düşəndə təkbaşına çıxa bilmir. Hətta bizim xilasedicilərimiz belə o əraziyə düşəndə texniki qüvvə olmadan oradan təkbaşına çıxa bilmirlər. Bu kanallarda axın sürətlidir, çünki oranın təyinatı suvarmadır. Su bir istiqamətdən digər istiqamətə sürətlə çatdırılır. Belə yerlərdə çimmək olmaz. Süni göllərin dib hissələri bataqlıqlaşmış torpaq təbəqəsindən ibarətdir, biz ayağımızı sahildən suya salanda torpaq sanki insanı içinə çəkir. Çaylarda həmçinin suyun içində daşlar, ağaclar və s. ola bilir. Bəzən cavanlar kənardan suyun içinə tullanırlar, lakin orada nə olduğunu bilmirlər. Bunların hər biri insan həyatı üçün təhlükədir”.

Təhlükəsizlik məsələlər üzrə ekspert Rəşad Borcəliyev hesab edir ki, suda boğulmaların qarşısını almaq məqsədilə qadağan olunmuş su hövzələrinə daxil olan şəxslərə cərimələrin tətbiq olunmalıdır:

“İnsanların qadağan olunan su hövzələrinə girişinin qarşısını almaq məqsədilə cərimələr tətbiq oluna bilər. Necə ki, suda hərəkət edən yük, sərnişin gəmiləri, digər tankerlər müəyyən edilmiş qaydalar pozulduqda cərimələnir, eynilə vətəndaşlar da 15-50 manat aralığında cərimə edilə bilər. Bir çox xarici ölkələrədə okeana çıxışı olan çimərliklərdə işarələnmiş ərazini keçmək, yaxınlaşma halları olduqda cərimələr tətbiq olunur. İndiki halda insanların maddi vəziyyətini canından çox düşündüyünü nəzərə alsaq, ən azından maddi itkiyə görə qadağan olunmuş ərazilərə girməkdən çəkinəcək və qaydaları pozmayacaqlar”.

Onun sözlərinə görə, müşahidə kameraları vasitəsilə də bu ərazilərə nəzarət etmək olar:

“Qadağan olunmuş çimərliklərə girən şəxslərin müəyyən edilməsi üçün müşahidə kameralarından istifadə edilə bilər. Ola bilər ki, FHN-nin şəxsi heyəti olmasın, bura nəzarət edilməsin, lakin qurumun maliyəsi bu qədər azdır ki, müşahidə kameraları quraşdırmasın? Müşahidə kameraları quraşdırılarsa, kameraya düşmə xofu insanlarda ehtiyyat hissi yaradacaq və həmin ərazilərə girməkdən çəkinəcəklər. Bu yalnız FHN-nin öhdəliyində olmamalıdır. Həmin ərazilərdə xüsusi polis idarələrinin əməkdaşları vətəndaşların ən çox üz tutduğu risk qrupuna daxil olan ərazilərdə suda katerlər vasitəsilə mühafizəni təmin edə bilərlər”.

Ekspert iddia edir ki, FHN qadağan olunmuş çimərliklərə nəzarət üçün işçi qrupunun ayırmasını maliyyə itkisi hesab edir:

“Mövsümlə əlaqədar olaraq FHN tərəfindən müəyyən normativlər əsasında ştatdan kənar işçilər 3-6 aylıq fəaliyyətə cəlb olunur. Lakin bu ştatların sayını artırmaqla nəzarəti gücləndirmək olar. Dəniz sahillərində yaşayan, suda xilasetmə bacarıqlarına yiyələnmək üçün kurslar keçmiş şəxslər var ki, onları müəyyən məbləğli maaşla ştatı artırmaq olar. Amma FHN bunda maraqlı deyil. Düşünürlər ki, bu, maliyyə itkisidir”.