Rusiyanın Azərbaycana qarşı həqarəti – Şimal qonşumuz dost yox, düşmən istəyir…

Son vaxtlar Rusiyadan Azərbaycana qarşı yönələn təhqir və həqarətlərin artdığı göz qabağındadır. Xüsusilə, Rusiyanın hakim dairələri üçün öz maraqlarına zidd fikir söyləyənlərə qarşı qəti addımlar atıldığı bir vaxtda, Azərbaycan xalqına edilən bu hücumların iqtidarın rəyi olmadan baş verdiyini söyləmək çətin görünür.

Əks halda, bu səslər də susdurular, eynilə digər şəxslərə qarşı atılan addımlar kimi tədbir görülərdi.

Ancaq hazırda biz bunun əksini müşahidə edirik. Həqarət və təhqirlər dayanmır. Nə istəyirlər?

Bu sualın cavabını bəlkə də, heç özləri də bilmirlər. Rusiyadan Azərbaycana qarşı edilən təhqirlərin arxasında Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin durduğu istisna edilmir.

Azərbaycanı gah neonasist dilli şəxslərin vasitəsilə hədələyir, gah da “Komsomolskaya Pravda” kimi nəşrlər vasitəsilə saxta xəbərlər yayaraq daha da çətin duruma düşürürlər. Halbuki Azərbaycan hər zaman dostluq, qonşuluq prinsiplərinə sadiq qalıb. Heç zaman heç bir qonşusuna qarşı təhqiramiz ifadələr işlətməyib, beynəlxalq hüquqa uyğun davranıb.

İndiki davranışlarla isə sanki Rusiya özünə dost yox, düşmən axtarmağa çalışır. Onlar Azərbaycanın maraqlarını zəiflətmək üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə edir və bu, iki ölkə arasında münasibətləri gərginləşdirməyə bilməz.

Azərbaycanın etik davranışı

Azərbaycanın davranışı, təyyarə hadisəsi kimi faciəvi bir hadisədə belə etik normalara sadiqliyi ilə yadda qaldı. Özü də təkcə ekspert və dövlət rəsmilərinin dilində deyil, elə sosial şəbəkələrdə, mediada da Rusiya əleyhinə təhqir səslənmədi. Təyyarəmiz Rusiya səmasında vuruldu və onlarla insan həlak oldu. Bu, böyük faciə idi. Prezident İlham Əliyev məsuliyyətli bir şəkildə çıxış edərək obyektiv istintaq, cinayətkarların cəzalandırılması və kompensasiyaların ödənməsinin vacibliyini vurğuladı.

Azərbaycan cəmiyyəti bu hadisəni dərin kədərlə qarşıladı və bu faciənin arxasında dayanan səbəbləri öyrənmək üçün obyektiv araşdırmanın aparılmasını tələb etdi. İndi də Azərbaycan ictimaiyyəti, hadisənin nəinki hüquqi, həm də etik baxımdan düzgün qiymətləndirilməsini gözləyir.

Rusiya tərəfindən təhrif cəhdi

Rusiyanın pilot danışıqlarını yayaraq, hadisənin əsas mətləbindən uzaqlaşma cəhdləri də diqqətdən qaçmır. Halbuki, bu hadisənin əsasında təyyarənin vurulması və sərnişinlərin ölümü dayanır. Təyyarənin füzelyajından çıxan qəlpələr və “Pantsir” havadan müdafiə sisteminin izləri, məsələnin mahiyyətini daha da aydınlaşdırır. Rusiya bu detalların üzərinə getmək əvəzinə, məsələni başqa yönə çəkməyə çalışır.

Pilotların danışıqlarında qeyd olunan iki oturacaq partlayışı və təyyarədəki texniki nasazlıq, hadisənin necə baş verdiyinə dair ciddi suallar doğurur. Bununla yanaşı, təyyarənin vurulması ilə bağlı detalların gizlədilməsi cəhdləri, beynəlxalq ictimaiyyətdə də narazılıq yaradır.

Azərbaycanın tələbi

Azərbaycan cəmiyyəti Rusiya hakim dairələrinin məsuliyyətli davranış sərgiləməsini, obyektiv istintaq aparılmasını, cinayətkarların cəzalandırılmasını və zərərçəkənlərə kompensasiyanın ödənməsini gözləyir. Bu tələblər, beynəlxalq etik normalara və qonşuluq münasibətlərinə uyğun şəkildə irəli sürülüb. Azərbaycan xalqı, bu məsələnin siyasiləşdirilmədən, hüquqi və ədalətli çərçivədə həll olunmasını istəyir.

Rusiyadan gözlənilən, məsuliyyətsiz təhqir və yanlış iddialardan qaçaraq, ədalətli davranışı ön planda tutmasıdır. Əgər Rusiya məsələni düzgün şəkildə araşdırıb nəticələrini obyektiv olaraq təqdim etsə, bu, iki ölkə arasındakı münasibətlərin normallaşmasına kömək edər. Azərbaycanın gözləntiləri sadə və ədalətlidir: obyektiv istintaq, məsul şəxslərin cəzalandırılması və kompensasiya.

***

Bu hadisə yalnız Azərbaycan və Rusiya arasındakı münasibətlərə təsir etmir, eyni zamanda beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Digər dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar, məsələnin obyektiv şəkildə həll olunmasını və ədalətin bərpasını tələb edir. Azərbaycanın bu məsələdə nümayiş etdirdiyi etik mövqe, beynəlxalq arenada ölkəmizin müsbət imicini daha da gücləndirir.

Azərbaycan ictimaiyyəti və hökuməti, yaranmış vəziyyətin ədalətli həllini təmin etmək üçün beynəlxalq hüquqa və etik normalara uyğun olaraq hərəkət etməyə davam edəcək.

Əli Rais