• 01.11.2023 14:22

“Yer altındakı şəhər” niyə batır? – “Ziyanla işləyənlər”in zəngin həyatı

“Yer altındakı şəhər” niyə batır? – “Ziyanla işləyənlər”in zəngin həyatı

Bakı Metropolitenindən növbəti dəfə açıqlama verilib ki, bir sərnişinin daşınması 68 qəpiyə başa gəlir.

İldə ən azı 4 dəfə belə informasiya yayılır. Bunda iki məqsəd var: dövlətdən daha çox dotasiya almaq və daşınma qiymətinin artırılmasına nail olmaq.

Bu açıqlamanın yayılmasının təşəbbüskarları və onlara tərəfdar çıxanlar xarici ölkələrdə metro tariflərinə istinad edir və deyirlər ki, orada metro nəqliyyatından istifadə haqqı 1-2 avro arasındadır.

Bəzi ölkələrdə doğrudan da elədir. Amma bu məsələdə hər ölkə öz əhalisinin rifah halına və ölkədəki digər xidmətlərin qiymətinə, eləcə də orta statistik zəhmətkeşlərinin aylıq məvaciblərinin həcminə baxır.

Həmin ölkələrdə metro işçilərinə yüksək maaş verilir. Məsələn, 5 min nəfər metro zəhmətkeşi varsa, onlar ölkənin digər əməkçiləri kimi yüksək maaşlar alırlarsa, bu, son nəticədə özünü 1 sərnişinin daşınmasının qiymətində göstərir.

Bizdə isə metro zəhmətkeşlərinin maaşı yüksək deyil, üstəlik, qiyməti artırıb 1 manat etsələr belə, yenə onların maaşı Belçikadakı, İsveçdəki, Almaniyadakı həmkarlarının maaşının 15-20 faizi qədər etməyəcək. Bu halda o pullar hara gedəcək, nəyə sərf olunacaq?

Bu, demaqogiyadır. Neytral iqtisadçılar oturub gün ərzində metrodan istifadə edənlərin sayını, onların ödədiyi pulun miqdarını, metro qatarlarının iş intervalının intensivliyini, sərnişinlərə xidmət edən maşinist və bələdçilərin, eləcə də stansiya rəhbərliyində təmsil olunanların maaşlarını, qatarlara texniki qulluğa ayrılan vəsaitləri hesablasalar, bölüb-çıxsalar, məlum olar ki, heç də bir sərnişinin daşınma qiyməti 68 qəpik etmir, bəlkə də heç 30 qəpiyə də çatmır.

Necə olur ki, benzinlə və ya dizel yanacağı ilə işləyən 1 manatlıq taksilər 4 nəfəri 15-20 kilometr məsafəyə daşıyır, hər dəfəsində ən azı 2 manat qazanc əldə edə bilirlər, amma minlərlə sərnişini 1 reysdə eyni məsafəyə daşıyan metro qatarları ziyan edir? Bu, mümkün deyil. Metro qatarları daha ucuz yanacaq sərf edir.

Pik saatlarda metro vaqonlarında nəinki ayaq basmağa, hətta adamın yuxarı qaldırdığı əlini öz cibinə aparmağa imkan olmur. Bu, 350 nəfərlik tutumu olan bir vaqona 400-500 insanın doluşması deməkdir və onların hamısı qatara süvar olmaq üçün pul (40 qəpik) ödəyib. Bu da o deməkdir ki, hər stansiyada dolub-boşalan bir vaqon A. nöqtəsindən B. nöqtəsinə çatana qədər azı 1000 manat qazanc gətirir. O biri vaqonlar da o qədər. Onların ardınca gələn qatarlar da o cümlədən. Beləcə, səhər saat 6—dan gecə saat 12-yə qədər pul, demək olar ki, sel kimi gəlir. Amma axırda ziyan olur.

Bu, həmin metrodur, həmin qatarlardır, sovet vaxtı 5 qəpiyə işləyirdi və heç vaxt “metro ziyanla işləyir” söhbəti qalxmırdı. Dövlət heç də tam ziyana getmirdi, xərclərin bir hissəsini ödəyirdi.

İndi isə vəziyyət bu həddədir. Ona görə də ictimaiyyət metropolitendə böyük yeyintilərin, maxinasiyaların, mənimsəmələrin olmasından şübhələnir.

Metropolitenin sabiq rəisi Tağı Əhmədovun ləğv edilmiş MTN-nin idarə rəisi general Akif Çovdarova 3 milyon xərac verməsi hadisəsini hələ unudulmayıb (deyəsən o, öz “halal pulu”nu hələ də geri almayıb). Ziyanla işləyən bir müəssisənin rəhbərində o qədər pul haradan idi? Necə olmuşdu ki, adamın rəhbərlik etdiyi müəssisə borcun, xərcin içindədir, rəhbərin özü milyonçudur?

Bir o deyil, ziyanla işlədiklərini bəyan edən istənilən dövlət konserninin, şirkətin, ASC-lərin, QSC-lərin maliyyə hesabatları diqqətlə təftiş edilsə, məlum olar ki, əslində heç biri ziyanla işləmir, yaxud işləməyə bilər. Paytaxt Bakı və ölkənin dilbər guşələri sayılan rayonlarda o “ziyanla işləyən” obyektlərin 1-ci, 2-ci, 3-cü, hətta 5-ci vəzifəlilərinin tikdirdiyi villalar böyür-böyürə söykənib, hərəsinin ailəsində azı 4 lüks avtomobil var. Bunlar “ziyanla işləyən” müəssisələrdən oğurlanmış vəsaitlər hesabına alınıb. Bəlkə elə deyil?

Son vaxtlar bir sıra özəl biznes obyektləri də “ziyanla işləyənlər”in cərgəsinə qoşulub – dövlətə vergi verməmək üçün.

Uzun sözün kəsəsi, “ziyanla işlədiklərini” bəyan edənlər hesabat verməlidirlər: ayda nə qədər gəlirləri, nə qədər xərcləri var, hara nə qədər ödəyirlər, haradan nə qədər alırlar, hamısı bir-bir və saxtakarlıq olmadan göstərilməlidir. Yoxsa hamısı dövlətin büdcəsindən bir vaqon pul qamarlamaq istəyir…

Xalid Kazımlı,
Musavat.com

DİGƏR XƏBƏRLƏR

“”Nəsimi” filmi çəkiləndə evli olmasaydım, biabırçılıq olardı” – VİDEO

“”Nəsimi” filmi çəkiləndə evli olmasaydım, biabırçılıq olardı” – VİDEO

“Nəsimi filmi çəkiləndə evli idim, iki uşağım vardı, yoxsa biabırçılıq olardı”. Milli.Az bildirir ki, bu sözləri Xalq artisti Rasim Balayev…
“Afaq Bəşirqızı ilə əlləşib, vuruşub, münasibəti korladılar”

“Afaq Bəşirqızı ilə əlləşib, vuruşub, münasibəti korladılar”

“Hər şey mənim çalışdığım Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrındaki tərəf müqabillərimdən aslı olub. Bu gün onların adlarını çəkməsəm də… Çəkə…
“Balaəliyə təşəkkür edirəm, nə yaxşı, prorektor olmaq istəməyib” – Deputat

“Balaəliyə təşəkkür edirəm, nə yaxşı, prorektor olmaq istəməyib” –…

Meyxanaçı Balaəlinin “Təhsilsizəm, amma hansı universitetə getsəm, dekan işləyərəm” fikirləri hələ də gündəmdə qalmaqda davam edir. Bir sıra tanınmış simalar…
Marşrut avtobusu sürən “Batya Vasmoyski” işdən çıxarıldı

Marşrut avtobusu sürən “Batya Vasmoyski” işdən çıxarıldı

Xəbər verdiyimiz kimi, əvvəllər dəfələrlə məhkumluq həyatı yaşamış, narkotik istifadəçisi olduğunu bildirən “Batya Vasmoyski” ləqəbli Bəxtiyar Ağaməmmədov paytaxt ərazisində 40…
Emin Ağalarov Alyona Qavrilova ilə EVLƏNDİ

Emin Ağalarov Alyona Qavrilova ilə EVLƏNDİ

Xalq artisti və iş adamı Emin Ağalarov model Alyona Qavrilova ilə yenidən nikaha girib.  Proses.az bizim.media-ya istinadən bildirir ki, mayın…
Məşhur aktyor aparıcılıq edəcək

Məşhur aktyor aparıcılıq edəcək

Məşhur türk aktyor Oktay Kaynarca aparıcılıq edəcək. Metbuat.az bildirir ki, o, “Alan” adlı yarışmanın aparıcısı olacaq. Layihə “The floor” adlı…
Havaya genetikası dəyişdirilən ağcaqanadlar buraxıldı – SƏBƏB…

Havaya genetikası dəyişdirilən ağcaqanadlar buraxıldı – SƏBƏB…

Afrika ölkəsi Cibutidə malyariyanın yayılmasına səbəb olan istilaçı növlərlə mübarizə aparmaq üçün havaya xüsusi ağcaqanadlar buraxılıb.  Proses.az BBC-yə istinadən xəbər verir…
Vardanyanın şikayəti rədd edildi

Vardanyanın şikayəti rədd edildi

Qarabağdakı keçmiş qondarma qurumun “dövlət naziri” Ruben Vardanyan həbs müddətinin uzadılması ilə bağlı qərardan narazı qalıb. “Qafqazinfo”nun əldə etdiyi məlumata…
Azərbaycanda İLK DƏFƏ: Avtomobillərin QİYMƏTİ KƏSKİN UCUZLAŞDI

Azərbaycanda İLK DƏFƏ: Avtomobillərin QİYMƏTİ KƏSKİN UCUZLAŞDI

Avtomobil bazarında son illər ilk dəfə qiymət azalmaları müşahidə olunub. Bu barədə İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzindən (CESD) məlumat verilib.…
“Oğlumun şərhdə söyüş yazdığı qadın zəng etdi ki…”

“Oğlumun şərhdə söyüş yazdığı qadın zəng etdi ki…”

“Elə verilişlər var ki, ora getməyəndə, sevinirsən, deyirsən, nə yaxşı getmədim. Çünki aparıcılar lazımsız suallar verirlər. Sonra da cavablarımızı düzüb-qoşurlar.…
“Miss Azerbaijan”dan etiraf: Onu “ZAQS”da tərk etdim, kəllə atıb burnumu qırdı

“Miss Azerbaijan”dan etiraf: Onu “ZAQS”da tərk etdim, kəllə atıb…

“Miss Azerbaijan-2019” model yarışmasının qalibi Səmra Hüseynova son paylaşımı ilə gündəmə gəlib. Yenisabah.az xəbər verir ki, o, vaxtilə üzləşdiyi çətinlikləri…
Xoşqədəm 14 kq arıqlamağının sirrini açdı

Xoşqədəm 14 kq arıqlamağının sirrini açdı

“Sənət adamları, daim yaradıclıqda bir şey edən insanı tutub saxlamaq mümkün deyil. Doğuş da arada öz vətənin gedir. Ora gedir…
Rəşad Dağlının övladları üçün qafiyə açdılar – VİDEO

Rəşad Dağlının övladları üçün qafiyə açdılar – VİDEO

Meyxanaçı Balaəli və Orxan Lökbatanlı həbsdə olan həmkarları Rəşad Dağlının övladları ilə bir araya gəliblər. Yenisabah.az xəbər verir ki, məclislərin…
Nüşabə onu qınayanlara cavab verdi: Rəqslərim daha qeyrətlidir + VİDEO

Nüşabə onu qınayanlara cavab verdi: Rəqslərim daha qeyrətlidir +…

Müğənni Nüşabə Musayeva rəqslərinə görə onu qınayanlara cavab verib. Yenisabah.az xəbər verir ki, növbəti rəqs görüntülərini sosial şəbəkə hesabında paylaşan…
“Müharibə veteranlarına verilən 80 manatı qaldırın”

“Müharibə veteranlarına verilən 80 manatı qaldırın”

“Hər il Sosial Müdafiə Fondu kifayət qədər ehtiyat saxlayır. Bu il də İşsizlikdən Sığorta Fondunda 56 milyona yaxın ehtiyat var,…