Süni intellektin virtual reallıqda transformasiyaedici rolu: Uzaq tibbi xidmətlərdə inqilab və sərhədləri aşan imkanlar

Süni İntellekt (Sİ) və Virtual Reallıq (VR) vəhdəti, xüsusilə səhiyyə sahəsində dərin bir texnoloji çevrilişin əsasını qoyur. Real zamanda əldə olunan rəqəmsal məlumatların fiziki mühitə inteqrasiyası sayəsində Sİ ilə gücləndirilən VR həlləri, həkimlərin və tibb mütəxəssislərinin uzaq məsafədən göstərdiyi tibbi xidməti sürətlə yenidən formalaşdırır.

Virtual Reallıq, əsasən, rəqəmsal məlumatları fiziki mühitə proyeksiya edərək insanın ətraf aləmdən qavrayışını genişləndirir. Süni intellekt isə VR prosesini kontekstə uyğun təhlil, proqnoz vermə, ani məlumat emalı kimi bacarıqlarla zənginləşdirir. Bunun nəticəsində səhiyyə mütəxəssisləri daha sürətli və dəqiq diaqnoz və müalicə qərarları qəbul edə bilirlər.

Ənənəvi olaraq, coğrafi və logistik maneələr uzaqdan tibbi xidmətin səmərəsini məhdudlaşdırıb. Lakin Sİ ilə gücləndirilmiş VR bu məhdudiyyətləri aradan qaldırır. Sİ texnologiyasına inteqrə edilmiş VR başlıqlarından istifadə edən həkimlər eyni anda diaqnostik məlumatları, xəstə qeydlərini və prosedur təlimatlarını məsafədən asılı olmayaraq izləyə bilirlər. Məsələn, uzaq və ya az təmin olunan ərazilərdə fəaliyyət göstərən cərrahlar, Sİ-in yaratdığı VR vizualları vasitəsilə addımbaaddım təlimatlar alaraq riski azaldır və əməliyyatın effektivliyini artırırlar.

Bundan əlavə, Sİ-in tətbiq olunduğu VR, uzaqdan peşəkar məsləhətləşmələrə də şərait yaradır: minlərlə kilometr uzaqda olan mütəxəssislər virtual olaraq əməliyyatlara qoşulub, problemləri sürətlə aşkarlaya və müalicə üsulları tövsiyə edə bilərlər. Nəticədə, ən ucqar bölgələrdə belə keyfiyyətli tibbi xidmət davamlı şəkildə əlçatan olur.

Süni intellektin VR ilə inteqrasiyası tibbi diaqnostikanın səviyyəsini daha da yüksəldir. VR eynəkləri vasitəsilə həkimlər real vaxtda görüntülər, xəstə tarixi və proqnoz əsaslı təkliflər əldə edə bilirlər. Məlumatların bu cür fasiləsiz ötürülməsi diaqnostik səhvləri azaldır və daha vaxtında müdaxilələrə imkan yaradır. Bununla yanaşı, Sİ ilə təchiz olunan VR texnologiyası tibb sahəsində tədris prosesini kökündən dəyişir. Rezidentlər və tələbələr mürəkkəb cərrahiyyə əməliyyatlarının, anatomiya dərslərinin və təcili yardım ssenarilərinin yüksək reallığa yaxın simulyasiyalarında iştirak edə bilirlər. Bu risksiz mühit, tələbələrə nadir və ya mürəkkəb prosedurları öyrənmək imkanı verir və onları real tibbi durumlara daha hazırlıqlı edir.

Süni intellektlə zənginləşdirilmiş VR-ın parladığı digər bir sahə də fərdiləşdirilmiş xəstə müalicəsidir. Proqnoz və analitik imkanları sayəsində həkimlər cərrahiyyə və digər prosedurlardan öncə mümkün nəticələri əvvəlcədən dəyərləndirə, fərdi tibbi tarixçəyə əsaslanaraq unikal müalicə strategiyaları təyin edə bilirlər. Sİ geniş məlumat bazalarını təhlil edərək fərdi yanaşma təklif etdiyi halda, VR bu yanaşmanın uyğunluğunu vizual formada təqdim edərək daha yüksək dəqiqlik əldə etməyə kömək edir.

Süni intellektin tətbiq edildiyi VR-ın diqqətçəkən bir istifadəsi uzaqdan təcili yardım zamanı ortaya çıxır. Kritik travma hallarındakı ilk yardım qrupları VR cihazları vasitəsilə pasiyentin həyat göstəricilərini anında uzaqdakı mütəxəssislərə ötürürlər. Sİ alqoritmləri daxil olan məlumatları dərhal təhlil edərək təcili müdaxilələrlə bağlı təkliflər verir. Bu qarşılıqlı əlaqə qərarvermə prosesini sürətləndirir və hadisə yerində peşəkar məsləhətlərin icrasını mümkün edərək sağ qalma ehtimalını artırır.

Bütün potensialına baxmayaraq, səhiyyə sektorunda Sİ və VR-ın tətbiqində bəzi maneələr mövcuddur. Xüsusilə məlumat gizliliyi, etik standartlar və kibertəhlükəsizlik sahəsində çətinliklər yaranır. Pasiyent məlumatlarının qorunması və etibarın davamlılığı üçün güclü təhlükəsizlik qaydaları, şəffaf məlumat işləmə prosedurları və etik qaydalar mütləqdir. Tənzimləyici orqanlar, səhiyyə təminatçıları və texnologiya istehsalçıları bu məsələlərə məsuliyyətli və sistemli şəkildə yanaşmalıdırlar.

Gələcəyə nəzər saldıqda, səhiyyədə Sİ və VR-ın imkanlarının demək olar ki, tükənməz olduğu görünür. 5G və gələcəkdə 6G kimi texnologiyaların inkişafı VR-ın cavab sürətini və görüntü keyfiyyətini daha da artıracaq, daha dəqiq və hər kəs üçün əlçatan həllər yaradacaq. Bu texnoloji irəliləyişlər, yüksək səviyyəli tibb biliklərinin demokratikləşməsinə və dünyanın bütün regionlarında, o cümlədən sosial-iqtisadi cəhətdən məhdud olan bölgələrdə belə, keyfiyyətli səhiyyə xidmətlərinə çıxışın artmasına səbəb ola bilər.

Süni İntellektlə (Sİ) Virtual Reallığın (VR) vəhdəti sadəcə texnoloji yenilik deyil, səhiyyənin təqdim olunma üsulunda köklü dəyişiklik deməkdir. Uzaqdan tibbi xidmətlərin inkişafı, diaqnostik dəqiqliyin yüksəlməsi, fərdiləşdirilmiş müalicə yanaşmalarının genişlənməsi və tibb təhsilinin modernləşməsi ilə Sİ əsaslı VR dünyanın hər yerində səhiyyə təcrübəsinə yeni nəfəs verir. Onun dərin potensialı araşdırıldıqca, Sİ və VR-ın sintezi insanlığın ən aktual sağlamlıq problemlərinə cavab verən geniş imkanların mövcud olduğunu bir daha sübut edir.

Etibar Əliyev

Süni İntellekt üzrə ekspert