• 23.08.2023 00:19

Musa Quliyev: “Qanuna edilən dəyişikliklər vətəndaşların xeyrinədir, çünki… ”

Musa Quliyev: “Qanuna edilən dəyişikliklər vətəndaşların xeyrinədir, çünki… ”

“Dərmanların icbari sığorta tərəfindən ödənilməsini mütləq təmin etməliyik”

Avqustun 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Bakının Pirallahı rayonunda “Diamed” dərman istehsalı zavodunun açılışında iştirak edib. Eyni gündə Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə “Dərman vasitələri haqqında” qanuna edilən dəyişikliklər təsdiqlənib. Dəyişikliklərə əsasən, dərman vasitələrinin təqib və izləmə sistemi yaradılacaq və gələn ildən tətbiq ediləcək. Eyni zamanda Tarif Şurası gələn aya kimi dərman vasitələrinin topdan və pərakəndə satış qiymətlərinin yuxarı həddini müəyyənləşdirəcək. Səhiyyə Nazirliyi və Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi yalnız reseptdə yazılan miqdarda dərman vasitələrini ölkəyə gətirə biləcəklər. Göründüyü kimi, xeyli yeniliklər var. Bəs bütün bu dəyişikliklər özündə nəyi ehtiva edir? Dərmanların qiymətində, keyfiyyətində bundan sonra fərq olacaqmı?

Milli Məclisin deputatı, “Dərman vasitələri haqqında” Qanunun İşçi qrupunun rəhbəri Musa Quliyev “Yeni Müsavat”a müsahibəsində bu və digər sualları cavablandırıb.

– Musa müəllim, həm dərman zavodunun açılışı, həm də dərman vasitələri ilə bağlı qanunvericilkdə edilən dəyişikliklər qiymətlərə təsir edəcəkmi? Uzun zamandır ki, ölkəmizdə dərmanların olduqca baha olmasından narazılıq var…   

– Əlbəttə, Azərbaycanda dərmanların qiyməti kifayət qədər bahadır. İstənilən çeşiddə də vətəndaşların əlçatanlığı baxımından imkanlar geniş deyil. Bütün bunları nəzərə alaraq həm hökumət, həm də Milli Məclis tərəfindən müvafiq addımlar atılır. Sizin də qeyd etdiyini kimi, növbədənkənar sessiyada “Dərman vasitələri haqqında” Qanuna çox ciddi dəyişikliklər edildi. Ölkəyə dərman gətirilməsi xeyli asanlaşdırıldı. Qeydiyyat məsələləri xeyli yüngülləşdirildi. Dərman gətirmə şərtləri də yumşaldıldı. Müxtəlif firmaların dərmanlarının artıq Azərbaycana gətirmək şansı çoxalır. Bu da o deməkdir ki, artıq dərman bazarında kifayət qədər imkanlar genişlənir. Heç şübhəsiz ki, dərmanların həm keyfiyyətinin yüksəlməsi, həm də qiymətlərin aşağı düşməsinin biz şahidi olacağıq. O cümlədən, cənab Prezidentin də  iştirakı ilə Pirallahıda yeni dərman zavodunun işə düşməsi və başqa layihələr də var, onlar da yəqin yaxın vaxtlarda icra olunacaq. Bu da imkan verəcək ki, kifayət qədər Azərbaycanın dərman bazarında çeşidlər çoxalsın, həm də qiymətlər aşağı düşsün.

– Bəs, dərmanların icbari sığorta paketinə əlavə olunması necə nəzərdə tutulurmu?

– Bəli, bizi düşündürən odur ki, icbari sığorta dördüncü ildir ki, tətbiq edilir. Amma yalnız stasionarda müalicə vaxtı dərman təchizatı sığorta hesabından həyata keçirilir. Amma ambulator müalicənin dərman təchizatı tamamilə vətəndaşın öz üzərindədir, öz hesabınadır. Bu da vətəndaşın büdcəsinə kifayət qədər mənfi təsir göstərir, həm də müəyyən dərmanları axtarmaq, tapmaq, bəzi hallarda isə möhtəkirlik hallarına da rast gəlinir. Aptek və tibb işçisi arasında qeyri-etik də olsa bu sövdələşmədir. Sövdələşmənin də qurbanı vətəndaşlar olur. Ona görə də biz ambulator müalicənin də tam olmasa da, qismən hissəsini icbari sığorta öz üzərinə götürməlidir. Həkimin yazdığı resept əsasında aptekdən icbari sığortanın hesabına vətəndaş dərmanı almaq imkanı əldə etməlidir. Belə olan halda həm dərman möhtəkirliyi olmayacaq, çünki artıq icbari sığorta özü buna nəzarət edəcək. Eyni zamanda, vətəndaşın da dərmana xərclədiyi vəsait öz cibində qalacaq, çünki icbari sığortaya artıq kifayət qədər vəsait ayrılır. Əmək haqlarından 4 faiz tutulur. Eyni zamanda, işləməyən yaxud da xüsusi qrup əlillər, təqaüdçülər var ki, bunlar da Prezidentin tapşırığına əsasən dövlət tərəfindən ödənilir. Hesab edirəm ki, gələcəkdə birinci addımımız bundan ibarət olmalıdır. Ambulator müalicənin də dərman təminatı icbari sığorta tərəfindən ödənilsin. Əlbəttə, ilk etap üçün olduqca böyük vəsait tələb oluna bilər. Amma  hər halda müxtəlif xəstəliklər üzrə, yaxud da dərmanların bir hissəsinin icbari sığorta tərəfindən ödənilməsini biz yavaş-yavaş təmin etməliyik. Qardaş Türkiyədə və bir çox ölkələrdə vətəndaş ambulator müalicə xərclərində dərmanların hamısını sığorta hesabına alır.

– Daha bir dəyişiklik isə ondan ibarətdir ki, bundan sonra Səhiyyə Nazirliyi və Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi yalnız reseptdə yazılan miqdarda dərmanları ölkəyə gətirə biləcəklər. Bəziləri bunu ölkəyə dərman idxalının qarşısının alınması kimi anlayıb…

– Əslində, əvvəl də belə idi. Buradakı düzəliş əslində vətəndaşın xeyrinədir. Vətəndaş özü getməyə də bilər. Həmin reseptini hər hansı bir dərman şirkətinə həvalə edə bilər, onun tapşırığına əsasın dərman şirkəti gətirə bilər. Məsələ bunun üzərindədir. Amma vətəndaş reseptdən kənarda olan dərmanı da öz istifadəsi üçün yenə də gətirəcək. Burada heç bir məhdudiyyət yoxdur. Hətta reseptlə olan dərmanı da özü gedibsə, gətirə biləcək. Amma burada müəyyən hədd məsələsi var. O qanunvericiliklə tənzimlənmir. Yəni vətəndaş deyə bilər ki, bir illik ehtiyacımı gətirirəm, gömrük, yaxud vergi işçisi deyə bilər ki, bunu satmaq üçün gətirir. Burada bir norma müəyyənləşməyib. Amma hər halda hesab edirəm ki, qanundakı bu dəyişiklik vətəndaşın vəziyyətini bir az yüngülləşdirəcək. Vətəndaş özü getməyə də bilər. Resepti dərman şirkətinə verə bilər, o da sifariş əsasında dərmanı gətirə bilər. Amma yenə deyirəm, boşluqlar var. Bəzən olur ki, xaricdən lazım olan dərmanları gətirdikdə saxlayırlar ki, bu dərmanlar çoxdur. İzah etmişik, sonra aradan qalxıb. Hazırda vətəndaşlar dərmanı əsasən Türkiyədən gətirir. Çünki Türkiyənin dərman bazarında həm çeşid çoxdur, həm keyfiyyət yüksəkdir,   həm də qiymət bizimlə müqayisədə kifayət qədər əlçatandır. Bunu da tənzimləmək olar. Vaxtında biz təklif etdik ki, Türkiyə ilə Azərbaycanın dərman siyasətində də ortaq məxrəcə gələ bilərik, əməkdaşlıq edə bilərik. Bizim bu təklifimiz o vaxt qəbul olunmadı, amma hesab edirəm ki, yenə də bu məsələyə qayıtmaq olar. Çünki Türkiyə ilə Azərbaycan qardaş dövlətdir. Həm də Türkiyənin  xarici ölkələrin tanınmış firmalarından dərman almaq imkanı bizimki ilə eyni deyil. 80 milyonluq bir ölkə üçün sifariş verirlər. Qiyməti xeyli aşağı ola bilir. Bir də var, Azərbaycan 10 milyonluq əhali üçün sifariş edə. Böyük dərman şirkətləri daha çox sifariş olduğu halda böyük endirimlər də edirlər. Bunlar detallardır. Onu deyim ki, sonuncu dəyişikliklər kifayət qədər müsbət dəyişikliklərdir. Ölkədə dərman çeşidinin artmasına, qiymətlərin tənzimlənməsinə, optimallaşdırılmasına gətirib çıxaracaq. Əvvəldə qeyd etdiyim kimi, əsas bizim hədəfimiz sığorta üzərindən bu işləri başlamaq olmalıdır ki, vətəndaşın dərmana olan xərclərinin böyük bir hissəsini sığorta qarşılaya bilsin.

–  Gələn ildən dərman vasitələrinin təqib və izləmə sistemi də yaradılacaq, bu da dəyişikliklərdə öz əksini tapıb. Burada  dərmanların qiymətlərinə nəzarət üçün nəzərdə tutulub, yoxsa?

– Bu çox vacib məsələdir. Azərbaycana hansı mal nə qədər gəlir, tələbat nə qədərdir. Hansı aptekdə var, hansında yoxdur. Vətəndaş haradan gedib birbaşa tapa bilər. Hətta bəzən həkimin, xəstəxananın kompüterinə baza yerləşdirilə bilər, birbaşa göstərilə bilər ki, filan aptekə göndərildi, gedib almaq olar. Dərman təminatının sığorta ilə ödənilməsi üçün keçid mərhələsində çox vacib məsələdir. Bu həm dərman gətirən şirkətlərin işinə yarıyacaq, həm vətəndaşların, həm də tibb işçilərinin.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

İsrail bu gün İrana cavab zərbəsinə dair qərar qəbul edəcək

İsrail bu gün İrana cavab zərbəsinə dair qərar qəbul…

İsrail hökuməti bu gün İranın hücumu ilə bağlı cavab zərbəsinə dair qərar qəbul edəcək. Proses.az APA-ya istinadən bildirir ki, bunu…
Xalq artistini görənlər TANIMADI – VİDEO

Xalq artistini görənlər TANIMADI – VİDEO

Xalq artisti Nazpəri Dostəliyeva yeni görünüşü ilə diqqət çəkib. Milli.Az xəbər verir ki, sözügedən görüntülər sənətçinin yeni klipinin çəkilişində lentə…
Sürücülərin NƏZƏRİNƏ! – Xəbərdarlıq edildi

Sürücülərin NƏZƏRİNƏ! – Xəbərdarlıq edildi

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidməti dumanlı hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Xidmətdən bildirilib ki, aprelin 15-də…
Azərbaycanlı aparıcı çəkilişdə QORXULU ANLAR YAŞADI – VİDEO

Azərbaycanlı aparıcı çəkilişdə QORXULU ANLAR YAŞADI – VİDEO

Aparıcı və aktyor Məcid Hüseynovun verilişin çəkilişi zamanı təhlükəli anlar yaşanıb. Milli.Az xəbər verir ki, proqramın qonağı olan radio aparıcısı…
Qəfəsin mərkəzinə dəvət edib, nokaut etdi – VİDEO

Qəfəsin mərkəzinə dəvət edib, nokaut etdi – VİDEO

“UFC-300″də yüngül çəki üzrə Castin Qaetce ilə Maks Hollavey qarşılaşıb. Proses.az offsideplus.az-a istinadən bildirir ki, Maks 5-ci raundun 4:58 dəqiqəsində…
Şəbnəm ilk dəfə döyülməsindən danışıb AĞLADI – VİDEO

Şəbnəm ilk dəfə döyülməsindən danışıb AĞLADI – VİDEO

Müğənni Şəbnəm Tovuzlu Atv-də yayımlanan “7 tamam” verilişinin qonağı olub. Milli.Az xəbər verir ki, sənətçi keçmişə səyahət edərək başına gələnlərdən…
Qızı anasının dilənərək yığdığı 100 min manatı oğurlayıb qaçdı – FOTO

Qızı anasının dilənərək yığdığı 100 min manatı oğurlayıb qaçdı…

Azərbaycanda qadın anasının 100 min manat pulumu oğurlayıb qaçıb. Proses.az patrul.az-a istinadən xəbər verir ki, bunu ARB televiziyasında yayımlanan “Səni…
“Aparıcılar pul alıb yoldan keçəni efirə çıxarırlar”

“Aparıcılar pul alıb yoldan keçəni efirə çıxarırlar”

“Sosial şəbəkələrdə olan müğənnilər üçün elə orada da kanal yaradılsın. Onlar yalnız orada çıxış etsinlər. Bu cür müğənnilərin efirdə nə…
Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək, çaylardan sel keçəcək – XƏBƏRDARLIQ

Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək, çaylardan sel keçəcək – XƏBƏRDARLIQ

Bu gün gündüz şimal və qərb rayonlarından başlayaraq 15-i gündüzədək bəzi yerlərdə hava şəraitinin arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Proses.az xəbər…
“Kazım Candan dünyaya gələn övladım 9 ayında öldü” – VİDEO

“Kazım Candan dünyaya gələn övladım 9 ayında öldü” –…

“Birinci evliliyimdən övladım yoxdur. Uşaq oldu, 9 aylıq olanda öldü. O, dəstək oldu deməzdim, yanımızda idi. Mən xəstəxanada idim, dəfn…
Ukraynalılar bunu hiss etdikdə, məğlub olacaq – General

Ukraynalılar bunu hiss etdikdə, məğlub olacaq – General

Rusiya bu il müharibədə qalib gələ bilər, lakin Ukrayna müdafiəsini yarıb mühüm əraziləri ələ keçirməklə deyil, ukraynalıların iradəsini qırmaqla. “Ölkə.az”…
Dünyanın ən qəzəbli BÜRCLƏRİ! Kobud və zəhlətökəndirlər

Dünyanın ən qəzəbli BÜRCLƏRİ! Kobud və zəhlətökəndirlər

Ən qəzəbli və kobud bürclərin siyahısı açıqlanıb. Onlar kobudluqları ilə qarşılarındakı insanı asanlıqla incidə bilərlər. Proses.az BAKU.WS-a  istinadən sözügedən bürcləri…
Ayan ad gününü Dubayda qeyd etdi – FOTOLAR

Ayan ad gününü Dubayda qeyd etdi – FOTOLAR

Müğənni Ayan Babakişiyeva ad gününü Dubayda qeyd edib. Bu barədə o, sosial media hesabında paylaşım edib. Ayan özəl günündə lentə…
DƏHŞƏT! 27 yaşlı azərbaycanlı qadın vəhşicəsinə ÖLDÜRÜLDÜ — FOTO

DƏHŞƏT! 27 yaşlı azərbaycanlı qadın vəhşicəsinə ÖLDÜRÜLDÜ — FOTO

Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində 27 yaşlı azərbaycanlı qadın qətlə yetirilib. Proses.az Publika.az xəbər verir ki, bu barədə məlumatı “Mash на Мойке”…
“Həmin gün atası ilə getmək istəmirdi” – Qəzada itirdiyi nəvəsindən danışdı

“Həmin gün atası ilə getmək istəmirdi” – Qəzada itirdiyi…

Şair Cığatel İsaqızı “Həftənin qonağı” verilişinin qonağı olub. Şair ötən ilin iyulunda avtoqəza nəticəsində nəvəsi Süleymanı itirməsindən danışıb: “Cığatel (red.…