• 23.08.2023 01:21

Rusiya kəşfiyyatı Putinə niyə ultimatum verdi: Priqojinin hakimiyyətə yolu təmizlənir

Rusiya kəşfiyyatı Putinə niyə ultimatum verdi: Priqojinin hakimiyyətə yolu təmizlənir

“Vaqner”in sahibi Yevgeni Priqojinin tələblərini təkrarlayan rus kəşfiyyatının prezident Vladimir Putinə ultimativ mesajlar göndərməsi Rusiya elitasında hakimiyyət uğrunda savaşın dərinləşdiyini göstərir… Üstəlik, vaxtilə “Vaqner”in yaradılması və sonradan nəzarətdə saxlanması ilə də məhz Rusiya ordusuna aid Dövlət Kəşfiyyat İdarəsinin məşğul olduğunu nəzərə aldıqda, bu, Kreml sahibinin hakimiyyəti itirmə ehtimalının ciddiləşdiyini sezdirir…

Rusiya siyasi dairələrində ziddiyyətlər dərinləşməkdə davam edir. Hazırda Kremlin divarları içərisində hakimiyyət böhranının mövcudluğunu təsdiq edən məqamlar daha qabarıq şəkildə müşahidə olunur. Bu səbəbdən də, Rusiya siyasi sistemində çatlar dövlət idarəçiliyində də kifayət qədər ciddi problemlər yaradır. Və belə anlaşılır ki, Kreml indiki situasiyada əvvəlcədən planlaşdırılmış addımların atılmasın da kəskin müqavimət ilə üzləşə bilər.

Məsələ ondadır ki, Rusiya ordusu Ukrayna savaşında uğursuz situasiyadan uzaqlaşa bilər. Əksinə, son vaxtlar “savaş bataqlığı” Rusiyanı daha dərin qatlara çəkir. Kremlin Rusiyanı “savaş bataqlığı”ndan çəkib, çıxartmaq üçün resursları o qədər də ümidverici deyil.

“Bloomberg”in Qərb kəşfiyyatına aid mənbələrdən əldə etdiyi məlumata görə, Rusiya ordusu Ukrayna savaşında düşdüyü vəziyyətdən çıxmaq üçün yeni canlı qüvvəyə ehtiyac duyur. Əks halda, Ukrayna ordusunun əks hücum zərbələrinə tab gətirmək şansı elə də yüksək görünmür. Və ən ciddi problemlərdən biri canlı qüvvə itkilərinin Rusiya ordusunda döyüş qabiliyyətini aşağı salması ilə bağlıdır.

589a5d6b-1529-49b3-a780-2aafa6e86dde.jpg (110 KB)

ABŞ kəşfiyyatının öz məlumatlarınına dayanaraq, apardığı minimal hesablamalara görə, Rusiya ordusunun bərpa olunmayan canlı qüvvə itkisi 120 min nəfərdən çoxdur. 300 min nəfəri aşan yaralı sayı isə Rusiya ordusunun Ukrayna savaşında təxminən yarım milyona yaxın hərbçi itirdiyini göstərir.

Qərb hərbi mütəxəssislərinin fikrincə, ötən səfərbər olunan hərbçilər artıq rus generallar üçün yetərli qüvvə deyil. Avqustun əvvəllərindən etibarən Rusiya ordusunda rezervlər də tüklənməyə başlayıb. Rus generalların “yırtıqları” qapatmaq üçün hərbi hissələri qarışıq şəkildə cəbhə xətti boyunca düzmək məcburiyyətində qalması da bunu təsdiqləyir.

Halbuki, indiki situasiyada Ukrayna ordusunun əks-hücum əməliyyatınin ərazilərin azad edilməsi ilə müşayiət olunduğunu iddia etmək də çox çətindir. İndiki halda, Ukrayna ordusunun yalnız Rusiya qoşunlarında deqradasiya prosesini sürətləndirdiyini iddia etmək mümkündür.

Ona görə də, indi Rusiya ordusunun yeni səfərbərlik ilə gücləndirilməsi qaçılmaz şərtlərdən biri hesab olunur. Ancaq Kremldə yeni səfərbərlik ehtiyacına maksimum səviyyədə ehtiyatlı yanaşırlar. Çünki ilk səfərbərlik prosesinin Rusiya cəmiyyətində savaşa ictimai dəstəyi ciddi şəkildə azaltdığını və prezident Vladimir Putinin reytinqinə sarsıdıcı zərbə vurduğunu qətiyyən unutmayıblar. Ona görə də, Kreml bu barədə prinsipial qərar verməkdə tərəddüd edir, yeni səfərbərlik planlarını mümkün qədər təxirə salmağa üstünlük verir.

Halbuki Kreml Rusiya ordusuna yeni canlı qüvvə cəlb edilməsi prosesindən tamamilə imtina etməyib. Belə ki, hələ mart ayında könüllülərin və müqavilə əsasında xidmət etmək istəyən vətəndaşların orduya çağırılmasına başlanıb. Bu proses sayəsində Rusiya ordusuna ən azı 400 min nəfərin cəlb olunması nəzərdə tutulsa da, ötən müddət ərzində bu rəqəmin təxminən yarısını təmin etmək mümkün olub.

a1366d7d76649dc944729d962699eb35.jpg (298 KB)

Maraqlıdır ki, bütün bunlara baxmayaraq, yeni kütləvi səfərbərlik üçün qanunverici baza artıq hazırdır. Ölkənin tərk edilməsini qadağan edən elektron çağırış sistemi də artıq hazırdır. Çağırış yaşı isə 30 yaşa qədər artırılıb və bununla da təxminən 2,3 milyon nəfərin orduya çağırılması üçün hüquqi baza yaradılıb.

Göründüyü kimi, Rusiya böyük savaş və ümumi səfərbərlik üçün lazım olan qanunvericilik aktlarını hazırlayıb. Ancaq Rusiyanın güc strukturlarında ciddi təsirə malik “qırğılar” ümumi səfərbərliyin gecikməsindən ciddi şəkildə narazıdırlar. Onlar hesab edirlər ki, ölkədə dərhal hərbi vəziyyət elan edilməlidir. Eyni zamanda, qısa müddət ərzində ümumi səfərbərliyin keçirilməsi təmin olunmalıdır.

Maraqlıdır ki, bəzi məlumatlara görə, “qırğılar” son vaxtlar bütün bu həlledici addımların atılması üçün prezident Vladimir Putinə təzyiqləri artırmağa başlayıblar. Onların fikrincə, prezident Vladimir Putin Ukrayna savaşında daha aqressiv addımların atılması ilə bağlı prinsipial qərarlar verməlidir. Güc strukturlarındakı “qırğınlar”ın Rusiya kəşfiyyatını təmsil edən hissəsi ilk növbədə müdafiə naziri Sergey Şoyqunun və baş qərargah rəisi, general Gerasimovun dərhal istefaya göndərilməsini tələb edirlər.

Ancaq hələlik Rusiya kəşfiyyatından gələn bu ultimstiv tələblərə müsbət reaksiya verilmə ehtimalı inandırıcı görünmür. Belə ki, Rusiya Müdafiə Nazirliyi rəhbərliyinin istefa göndərilməsinə hər hansı hazırlığın əlamətləri müşahidə olunmur. Əsas səbəblərdən biri ondan ibarətdir ki, Rusiya kəşfiyyatının bu tələbləri prezident Vladimir Putinə qarşı qiyam qaldırmış “Vaqner”in rəhbəri Yevgeni Priqojinin istəkləri ilə tamamilə üst-üstə düşür.

ed9cac80b11f0550502f487adc951954.jpg (338 KB)

Təbii ki, məhz bu önəmli məqam prezident Vladimir Putini və onun yaxın ətrafını ciddi şəkildə narahat edir. Çünki Rusiya kəşfiyyat dairələrinin Şoyqu və Gerasimovun istefasını tələb etməsi “Vaqner”in və Yevgeni Priqojinin dəstəklənməsi kimi qəbul edilir. “Vaqner”in qiyamı dövründə Yevgeni Priqojinin 20 nəfərə yaxın rus generalı və kəşfiyyatın rəhbərliyinə daxil olan şəxslərlə intensiv əlaqə saxlaması da indi heç kimə sir deyil. Çünki onların mütləq əksəriyyəti artıq vəzifələrini itirərək, həbs olunub.

Digər tərəfdən, bir müddət öncə Rusiya kəşfiyyatının keçmiş əməkdaşı Yevgeni Priqojinin yaxın altı ay ərazində fiziki cəhətdən aradan qaldırıla biləcyəni bildirmişdi. O, hesab edirdi ki, əks halda, Rusiyanın güc strukturlarında hələ də güclü dəstəyə malik olan Yevgeni Priqojin ölkənin yeni prezidenti ola bilər. Məlumdur ki, əslində, Rusiya kəşfiyyatının keçmiş əməkdaşı olmur. Bu baxımdan, Yevgeni Priqojinin prezidentliyi ilə bağlı iddianın rus kəşfiyyatının daxilindən verilən təlimatla məqsədyönlü şəkildə dövrüyyəyə buraxılma ehtimalı da mövcuddur.

Ona görə də, Yevgeni Priqojinin tələblərini təkrarlayan rus kəşfiyyatının prezident Vladimir Putinə ultimatum verməsi Rusiya elitasında hakimiyyət uğrunda savaşın dərinləşdiyini göstərir. Üstəlik, vaxtilə “Vaqner”in yaradılması və sonradan nəzarətdə saxlanması ilə də məhz Rusiya ordusuna aid Dövlət Kəşfiyyat İdarəsinin məşğul olduğunu nəzərə aldıqda, Kreml sahibinin ətrafında tünd rənglərin artdığını düşünmək olar. Və prezident Vladimir Putinin də keşmiş peşəkar kəşfiyyatçı olduğunu da hesaba qatdıqda, Kreml sahibinin öz hakimiyyətini qorumaq üçün hansı addımları atacağı da böyük maraq doğurur.

Elçin XALİDBƏYLİ,
Siyasi ekspert

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Azərbaycan parlamenti buraxılır, növbədənkənar seçkiləri elan edilir – RƏSMİ

Azərbaycan parlamenti buraxılır, növbədənkənar seçkiləri elan edilir – RƏSMİ

İyunun 20-də Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) İdarə Heyətinin növbəti iclası keçirilib. YAP-dan Proses.az-a verilən xəbərə görə, iclasın gündəliyi barədə məlumat…
“Onlara damar daxili sehrlənmiş maye ilə inyeksiya edilir və…” – Zirəddin açıqladı

“Onlara damar daxili sehrlənmiş maye ilə inyeksiya edilir və…”…

Türkiyədə ilahiyyatçı kimi tanınan və videoları kifayət qədər baxış toplayan Ömer Aktaşöz adlı din mütəxəssisi maraqlı bir iddia ilə gündəmə…
Erməniəsilli hüquqşünas Bolqarıstan parlamentinin sədri seçildi

Erməniəsilli hüquqşünas Bolqarıstan parlamentinin sədri seçildi

Erməniəsilli hüquqşünas Raya Nazaryan 50-ci çağırış Bolqarıstan Xalq Məclisinin sədri seçilib. Proses.az report-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə “Raduo…
Vüqar Biləcərinin sevgilisi aylar sonra ortaya çıxdı: Elə bir VİDEO paylaşdı ki…

Vüqar Biləcərinin sevgilisi aylar sonra ortaya çıxdı: Elə bir…

Mərhum meyxanaçı Vüqar Biləcərinin vaxtsız vəfatı həm meyxana sənətində, həm də Samirə Zynalovanın həyatında böyük boşluq yaradıb. Uzun zamandır gündəmdən…
Mətanət İsgəndərli və keçmiş gəlini bir arada – VİDEO

Mətanət İsgəndərli və keçmiş gəlini bir arada – VİDEO

Əməkdar artist Mətanət İsgəndərlinin keçmiş gəlini Canana (Aynur Vaqifqızı) uzun aradan sonra yenidən bir araya gəlib. Canana sosial media hesabında…
Bayram Bayramovu qətlə yetirən şəxsə HÖKM OXUNDU

Bayram Bayramovu qətlə yetirən şəxsə HÖKM OXUNDU

Ötən ilin iyun ayında Biləsuvar rayonunda keçmiş polis əməkdaşı 1983-cü il təvəllüdlü Bayram Bayramovu balta ilə qətlə yetirən Fəxrəddin Həsənovun məhkəməsi…
Talıb toyuna gəlməyən həmkarlarından danışdı

Talıb toyuna gəlməyən həmkarlarından danışdı

Müğənni Talıb Tale “Rəngarəng səhər” verilişində açıqlaması ilə diqqət çəkib. Teleqraf.com xəbər verir ki, Talıb Tale toy mərasiminə gəlməyən həmkarlarından…
Keçmiş teleaparıcı Fəridə Qurbanqaleyeva axtarışa verildi – FOTO

Keçmiş teleaparıcı Fəridə Qurbanqaleyeva axtarışa verildi – FOTO

Rusiya Daxili İşlər Nazirliyi “Rossiya-1” telekanalının jurnalisti və keçmiş teleaparıcısı Fəridə Qurbanqaleyevanı (terrorçuluğa bəraət qazandırmaq işində ekstremistlər siyahısına daxil edilib)…
Çəkiliş meydanında DƏHŞƏT: aktyor yaralandı – FOTO

Çəkiliş meydanında DƏHŞƏT: aktyor yaralandı – FOTO

“Sıfır bir” serialının komandasına hücum olunub. Proses.az olay-a istinadən bildirir ki, heyət “Kıyma” adlanan 4-cü sezon çəkilişlərinə başlayıb. Lakin “Kartal…
Nazirlikdən memarlıq abidələrinin bərpası ilə bağlı Açıqlama

Nazirlikdən memarlıq abidələrinin bərpası ilə bağlı Açıqlama

Son günlər Bakı şəhərində yerləşən bir sıra memarlıq abidələri olan binalarda aparılan təmir-bərpa və abadlıq işləri ictimaiyyət arasında müzakirələrə yol…
22 yaşlı gənc faciəvi şəkildə öldü

22 yaşlı gənc faciəvi şəkildə öldü

Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərində 22 yaşlı gənci elektrik cərəyanı vurub. Proses.az report-a istinadən xəbər verir ki, Astara rayon sakini Salmanzadə…
Azər Maqsudova qarşı 400 minlik mülki iddia – Əmlaklarına həbs qoyulması istənildi

Azər Maqsudova qarşı 400 minlik mülki iddia – Əmlaklarına…

Tanınmış alim Arif Acaloğlunu avtomobillə vurub öldürməkdə ittiham olunan Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudov məhkəmə qarşısına…
Ermənistanın Azərbaycana vurduğu zərər bir trilyon dolları keçib

Ermənistanın Azərbaycana vurduğu zərər bir trilyon dolları keçib

“Vətən müharibəsindən öncə müəyyən mənbələrdə Ermənistanın Azərbaycana vurduğu zərərin məbləği 820 milyard dollar kimi göstərilirdi. Lakin qeyd edəcəyim faktorları da…
YAP qapalı toplantı keçirir – Hansı məsələlər müzakirə olunur?

YAP qapalı toplantı keçirir – Hansı məsələlər müzakirə olunur?

Hazırda hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) qapalı iclası keçirilir. Proses.az xəbər verir ki, bu barədə “AzPolitika”-ya iqtidar partiyasındakı mənbə məlumat…
Sergen Yalçın Arda Güləri tənqid etdi: “Qol vurmaqla iş qurtarmır” – VİDEO

Sergen Yalçın Arda Güləri tənqid etdi: “Qol vurmaqla iş…

Almaniyada keçirilən futbol üzrə Avropa çempionatında Türkiyə yığmasının Gürcüstan millisinə 3:1 hesabı ilə qalib gəldiyi matçdan sonra “Antalyaspor”un çalışdırıcısı Sergen…