• 14.09.2023 14:20

Marşala “qatilsən” dedi, azərbaycanlı gənclər küçədə bıçaqladı… – Bəstəkar Arif Məlikovun HƏYATI

Marşala “qatilsən” dedi, azərbaycanlı gənclər küçədə bıçaqladı… – Bəstəkar Arif Məlikovun HƏYATI

Dünən bəstəkar Arif Məlikovun doğum günü idi. O, 13 sentyabr 1933-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub.

Musavat.com Sfera.az-a istinadən dahi bəstəkarla bağlı maraqlı məlumatları təqdim edir.

Məlikov 1960-cı ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını Qara Qarayevin bəstəkarlıq sinfi üzrə bitirib. Həmin ildən orada dərs deməyə başlayıb və ömrünün sonuna kimi Dövlət Konservatoriyasında professor, o cümlədən bəstəkarlıq kafedrasının müdiri kimi çalışıb. Yazdığı ilk böyük əsəri – “Məhəbbət Əfsanəsi” baleti ona dünya şöhrəti qazandırıb.

Üzeyir Hacıbəyovu qarabaqara izləyən bəstəkar…

Məlikovun Ü.Hacıbəyovu ilk görüşü çox maraqlı olub. Belə ki, Asəf Zeynallı adına musiqi məktəbində oxuyan zaman Məlikov küçədə təsadüfən Üzeyir Hacıbəyovu görüb. 15 yaşlı gənc bəstəkarın arxasınca qarabaqara gedib. Gözlərini Hacıbəyovdan ayırmayan Arif yolda kiməsə toxunub və “korsan?” sualını eşidib. O günləri bəstəkar belə yada salıb: “Mən kor deyildim, görürdüm, mən canlı Hacıbəyovu görürdüm”.

“Hansısa güc məni vadar etdi ki, Nazim Hikmətə yaxınlaşım və…”

Bəstəkarın Nazım Hikmətlə yaxın dostluğu var idi.  Övladından ayrı düşmüş şair Arifi oğlu Mehmet qədər sevirmiş. A.Məlikov müsahibələrinin birində belə deyib:

“1958-ci il idi. O zaman mən cavan bir oğlan idim. Hansısa gözəgörünməz güc məni vadar etdi ki, Nazim Hikmətə yaxınlaşıb, əsərinə musiqi bəstələmək istədiyimi deyim. İndinin özündə də baş aça bilmirəm ki, o güc mənə hardan gəlmişdi? Nazim Hikmətin gəncliyin fövqəladə gücünə böyük inamı vardı. Mənə olan münasibəti də bu inamdan qaynaqlanırdı. Get-gedə isnişdik, doğmalaşdıq, məni oğul gözündə gördü. İndinin özündə də dərin təəssüf hissi ilə xatırlayıram; Moskvaya növbəti səfərim zamanı ona bir az gec zəng etmişdim. Bunu biləndə ürəyinin ağrısı tutmuşdu. Ziyarətinə gec getdiyim üçün ərklə “Səni oğul sayıram, amma sən bir telefon zəngini də qıymırsan mənə” – deyib məni tənbeh etdi. İstənilən vaxt bağına gedib-gələ bilmək səlahiyyətim var idi. Birlikdə kabab çəkər, arxayınlıqla deyib-gülərdik. Bəzən türk kababını özü hazırlayardı”.

Nazim Hikmətin librettosu əsasında yazdığı ilk böyük əsəri — “Məhəbbət Əfsanəsi”si Arif Məlikova böyük şöhrət qazandırdı. Baletə böyük həyəcanla baxan Nazim Hikmət tamaşadan sonra jurnalistlərə verdiyi müsahibələrinin birində belə söyləyib: “Arif Məlikov mənə deyəndə ki, “Məhəbbət əfsanəsi” baleti yazmaq istəyirəm, çox şad oldum. Bu gün gördüklərim təsdiqlədi ki, mən nahaq yerə sevinməmişəm. Bir daha əmin oldum ki, balet muzey incəsənəti deyil, bu, müasir incəsənətdir”.

Deputatlığa görə bıçaqlanıb, marşala “Sən qatilsən!” deyib…

Məlikovun başına qəribə hadisələr də gəlib. Hər zaman açıqsözlü olan bəstəkar 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən sonra, Ali Sovetin deputatı olan zaman SSRİ Ali Sovetinin tribunasına çıxaraq, marşal Yazova “Sən qatilsən!” deyib. Bu barədə o, müsahibələrində belə deyib:

“Mən Qorbaçova çox söz demişəm. Təbii ki, təhqir etmişəm. SSRİ Ali Sovetinin tribunasına çıxıb dedim ki, Yazov, qatilsən… Dünyanın çox ölkələrində əsərlərim tamaşaya qoyulurdu, o cümlədən Rusiyanın böyük teatrlarında. Yəqin ona görə məni öldürə bilmədilər. Tanıdığım adamlar arasında elələri olub ki, kabinetində anasını da söymüşəm, özünü də. Mərkəzi Komitənin katibi olmasından belə qorxmamışam”.

“Bir də gördüm ki, köynəyim qan içindədir”

Məlikov hətta bir qrup gənc tərəfindən bıçaqlanıb. Bu isə deputatlıqdan imtina etmədiyinə görə baş verib: “Azərbaycanlılardan ibarət bir rup gənc mənə yaxınlaşdı ki, SSRİ Ali Sovetinin deputlığından imtina elə. Dedim: “Axı niyə?” Dedilər: “Biz onlarla qurtardıq”.

Dedim: “Biz də onlarla qurtarmışıq. Amma SSRİ Ali Soveti fikirlərimizi deməyə şərait yaradır”. Gənc oğlanın biri dedi ki, yox, biz belə istəyirik”. Dedim: “Yekə oğlansan, demaqoqluq eləmə, get işinlə məşğul ol”. Elə bu sözü demişdim ki, arxada dayanan gəncin biri döş qəfəsimin altına bıçaq soxdu. Bir də gördüm ki, ağ köynək qan içindədir. Barmağımı üstünə qoyub yavaş-yavaş aşağıda yerləşən poliklinikaya düşdüm. Nə isə, yaranı təmizlədilər. İndi də həmin bıçaq hadisəsindən bədənimdə nazik iz qalıb. Çünki bıçaq bədənimi kəsib doğramamışdı”.

Heydər Əliyev mənə dedi ki…

Ulu öndər Heydər Əliyev  də Arif Məlikovun yaradıcılığını yaxından izləyib, sevib… Bəstəkarın onunla çox maraqlı xatirələri var. Bunlardan biri də 1994-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin Arif Məlikovu özü ilə birlikdə Məkkə ziyarətinə aparması idi. Bəstəkar o zamanları belə xatırlayıb:

“Ziyarət zamanı Heydər Əliyev mənə dedi ki, Arif, bilirsən səni bura niyə gətirmişəm? İstəyirəm ki, sən buraları da görəsən və bunun təsiri altında bir simfonik əsər yazasan. Geri döndükdən sonra “Əbədiyyət simfoniyası”nı yazdım. Mən o əsəri Heydər Əliyevə həsr etdim. Təəssüf edirəm ki, “Əbədiyyət simfoniyası”nı dinləmək ona qismət olmadı. Həmin simfoniya o böyük insanın ildönümündə Filarmoniyada səsləndirildi”.

Bəstəkar 9 may 2019-cu ildə 86 yaşında vəfat edib.  O, I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Əhaliyə sarı və narıncı XƏBƏRDARLIQ – İyunun 19-u…

Əhaliyə sarı və narıncı XƏBƏRDARLIQ – İyunun 19-u…

İyunun 19-u axşamdan başlayaraq 20 və 21-də bəzi rayonlarda küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq edilib. Proses.az xəbər…
“Allah mənə övladımın olmasını göstərməsin” – VİDEO

“Allah mənə övladımın olmasını göstərməsin” – VİDEO

“İndi mənim 47 yaşım var. Övladın başına daş düşsün. (Bu sözlərdən sonra müğənni Niyam Salaminin mikrofonu səs rejissoru tərəfindən söndürülüb).…
Azərbaycanda maraqlı evlilik təklifi – VİDEO

Azərbaycanda maraqlı evlilik təklifi – VİDEO

Azərbaycanda gənc oğlan sevgilisinə maraqlı evlilik təklifi edib.  Proses.az yenisabah.az-a istinadən xəbər verir ki, yaxınlarını ətraflarına toplayan cütlüyün xoşbəxt anları…
Vardanyanın taleyi bizi maraqlandırmır

Vardanyanın taleyi bizi maraqlandırmır

Rəsmi Moskvanı Qarabağdakı keçmiş qondarma qurumun “dövlət naziri” Ruben Vardanyanın taleyi maraqlandırmır. Proses.az APA-ya istinadən bildirir ki, bu barədə Rusiya…
Baqrat külli miqdarda yeyintidə ittiham olundu

Baqrat külli miqdarda yeyintidə ittiham olundu

İşgəncədən, həbsdən, hətta ölümdən də qorxmuram. Proses.az publika.az-a istinadən xəbər verir ki, bu fikirləri arxiyepiskop Qalstanyan iyunun 19-da keçirdiyi mətbuat…
Nigar Şabanova qızının sağalması üçün TÖVBƏ EDİBMİŞ

Nigar Şabanova qızının sağalması üçün TÖVBƏ EDİBMİŞ

“Qızım Nəfisə ilə bir ildir böyük mübarizə apardıq. Nadir xəstəliklərdən idi. Bu da bizimlə bir ömür gedəcək. Müəyyən iynələr var…
Məşhur azərbaycanlı cütlük BOŞANIR

Məşhur azərbaycanlı cütlük BOŞANIR

İnstagramda “Hemistyle” ləqəbi ilə tanınan bloger Həmidə Hacıyeva əri İsmayıl Hacıyevdən boşanır. Proses.az Sfera.az-a istinadən xəbər verir ki, o, bu…
Qızlara verdiyi suallar azərbaycanlı fenomenin başına BƏLA OLDU – FOTO

Qızlara verdiyi suallar azərbaycanlı fenomenin başına BƏLA OLDU –…

Türkiyənin İstanbul şəhərində “Instagram” sosial media platformasında çəkdirdiyi videolarda gənc qızlara mikrofon uzadıb nalayiq suallar verən “Cekaxs” ləqəbli şəxs saxlanılıb.…
Putindən maraqlı ETİRAF: “Qulaqlarıma toxunmağa qorxurdum, fikirləşirdim, qırılacaq”

Putindən maraqlı ETİRAF: “Qulaqlarıma toxunmağa qorxurdum, fikirləşirdim, qırılacaq”

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Uzaq Şərq sakinləri ilə görüşdə Yakutiyaya səfərini xatırlayıb. Proses.az oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, o, həmin…
Mina problemindən ən çox əziyyət çəkən ölkələrdənik – Hikmət Hacıyev

Mina problemindən ən çox əziyyət çəkən ölkələrdənik – Hikmət…

Azərbaycan mina problemindən dünyada ən çox əziyyət çəkən ölkələrdən biridir. Proses.az Trend-ə istinadən bildirir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi…
Tərkibində bakteriya aşkarlanan dondurmalar niyə satışdadır? – AÇIQLAMA – FOTO

Tərkibində bakteriya aşkarlanan dondurmalar niyə satışdadır? – AÇIQLAMA –…

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) ticarət şəbəkələrində satılan dondurmalarla bağlı monitorinqinin nəticələrinə görə, bir sıra firmalara məxsus dondurmaların tərkibində nöqsanlar…
Vəzifəli şəxs faciəvi şəkildə ÖLDÜ

Vəzifəli şəxs faciəvi şəkildə ÖLDÜ

Türkiyədə hakim partiyanın (AKP)  Aydınlar rayonu bələdiyyə sədri Tacettin Karamercan həlak olub. Proses.az Sfera.az-a istinadən xəbər verir ki, bələdiyyə sədri avtomobili…
İtkin düşən məktəbli qızı öldürüb quyuya atıblar – FOTO

İtkin düşən məktəbli qızı öldürüb quyuya atıblar – FOTO

Rusiyanın Kemerovo vilayətinin Kuzbass şəhərində itkin düşən qızın meyiti quyuda tapılıb. Proses.az lent.az-a istinadən bildirir ki, 12 yaşlı məktəblinin meyiti…
“Övladlarım üçün heç nə etməyəcəm” – VİDEO

“Övladlarım üçün heç nə etməyəcəm” – VİDEO

Əməkdar artist Bəhram Bağırzadə açıqlaması ilə diqqət çəkib. Milli.Az xəbər verir ki, “PodCast Baku”ya övladları barədə danışan aktyor onlara nə…
Təyyarədə qəribə OLAY: sərnişin polisi dişlədi

Təyyarədə qəribə OLAY: sərnişin polisi dişlədi

“British Airways” şirkətinə məxsus təyyarədə qadın sərnişinin qalmaqal salması nəticəsində bir neçə polis əməkdaşı yaralanıb. Proses.az lent.az-a istinadən bildirir ki, hadisə Lanzarotedən Qatvikə…